No products in the cart.
Các loại van trong nhà máy thủy điện rất đa dạng, từ van lớn trước tua bin đến van nhỏ trên đường nước làm mát, đường dầu và đường đo lường. Bài viết giới thiệu 5 loại van thường dùng trong nhà máy thuỷ điện: van cầu, van đĩa, van cổng, van bi và van một chiều, kèm đặc điểm, vị trí sử dụng và cách chọn van, làm tài liệu tham khảo cho đơn vị thiết kế, vận hành và mua sắm thiết bị.
I. Vai trò của van trong nhà máy thủy điện
Van thực hiện ba nhiệm vụ chính: đóng cắt dòng chảy khi cần cách ly thiết bị, điều tiết lưu lượng và bảo vệ hệ thống khi có sự cố. Yêu cầu đối với từng vị trí rất khác nhau. Van trước tua bin cần chịu áp cao và đóng nhanh, trong khi van trên đường ống phụ trợ ưu tiên độ kín và độ bền.
II. Top 5 loại van thường dùng trong nhà máy thủy điện
Dưới đây là 5 loại van thường dùng trong nhà máy thuỷ điện đã được TB Hydro Việt Nam tổng hợp:
1. Van cầu
Van cầu dùng làm van trước tua bin (van đầu vào chính). Loại van này vận hành ổn định và tổn thất cột nước qua van thấp. Tuy nhiên cấu tạo phức tạp khiến giá thành rất cao, nên van cầu thường ít được sử dụng, hoặc chỉ dùng tại các nhà máy nhỏ hay nhà máy có yêu cầu kỹ thuật cao. Chi tiết xem tại bài van đầu vào chính là gì.
2. Van đĩa
Van đĩa cũng dùng làm van trước tua bin. Cấu tạo đơn giản hơn van cầu nhưng tổn thất cột nước qua van lớn hơn, do đĩa nằm trực tiếp trong lòng van gây cản trở thủy lực. Nhờ dễ vận hành, bảo dưỡng và sửa chữa, van đĩa được sử dụng khá rộng rãi trong các nhà máy thủy điện hiện nay. Van đĩa có thể điều khiển đóng mở bằng thủy lực hoặc bằng đối trọng.
3. Van cổng
Van cổng đóng mở bằng cách nâng hạ cổng chắn trong thân van. Khi mở hoàn toàn, dòng chảy đi thẳng nên tổn thất nhỏ. Van cổng phù hợp để đóng, mở hoàn toàn trên các đường ống phụ trợ như nước làm mát hoặc nước kỹ thuật. Không nên dùng van cổng để điều tiết lưu lượng ở vị trí mở một phần vì dễ gây rung và mòn cổng.
4. Van bi
Van bi dùng viên bi có lỗ xuyên tâm, quay 90 độ để mở hoặc đóng dòng chảy. Van đóng mở nhanh, kín tốt và gọn nhẹ, thường dùng cho các đường ống nhỏ như đường nước, khí nén, dầu và đường đo lường.
5. Van một chiều
Van một chiều chỉ cho dòng chảy đi theo một hướng và tự đóng khi có dòng ngược. Loại van này thường lắp sau bơm để ngăn nước chảy ngược và bảo vệ bơm khi dừng.
III. Bảng so sánh 5 loại van
| Loại van | Nguyên lý đóng mở | Vị trí thường dùng | Đặc điểm chính |
|---|---|---|---|
| Van cầu | Bộ phận đóng dạng cầu quay | Van trước tua bin | Ổn định, tổn thất cột nước thấp, giá cao |
| Van đĩa | Đĩa van quay trong lòng van | Van trước tua bin | Đơn giản, dễ bảo dưỡng, tổn thất cột nước lớn hơn |
| Van cổng | Nâng hạ cổng chắn | Đường ống phụ trợ, nước làm mát | Tổn thất nhỏ khi mở hết, không dùng để điều tiết |
| Van bi | Bi có lỗ quay 90 độ | Đường ống nhỏ: nước, dầu, khí nén | Đóng mở nhanh, kín, gọn nhẹ |
| Van một chiều | Tự đóng khi dòng ngược | Sau bơm | Chỉ cho một chiều dòng chảy |
IV. Cách chọn van cho nhà máy thủy điện
- Áp suất làm việc: van phải chịu được áp suất lớn nhất của vị trí lắp đặt, kể cả áp suất tăng đột biến khi đóng van.
- Đường kính và lưu lượng: chọn đường kính danh nghĩa (DN) phù hợp lưu lượng, tránh tốc độ dòng quá cao.
- Môi chất: nước, dầu hay khí nén quyết định vật liệu thân van và gioăng làm kín.
- Yêu cầu đóng nhanh và tổn thất cột nước: quan trọng với van trước tua bin.
- Cách điều khiển: bằng tay, thủy lực, đối trọng hay động cơ điện, tùy vị trí và yêu cầu vận hành.
- Tiêu chuẩn kết nối: mặt bích và cấp áp lực theo tiêu chuẩn của dự án (ví dụ JIS).
4.1 Cách đọc một số thông số trên van
| Thông số | Ý nghĩa | Ví dụ |
|---|---|---|
| DN | Đường kính danh nghĩa của van, tính bằng mm | DN50, DN15, DN20 |
| JIS 10K | Cấp áp lực mặt bích theo tiêu chuẩn JIS, tương đương khoảng 10 kgf/cm² | Van cổng gang nối bích DN50 JIS 10K |
| Type 600 (4,12 MPa) | Cấp áp lực làm việc ghi trên van bi | Van bi tay inox DN15, DN20 |
>>> Xem thêm kiến thức: Nhà máy thuỷ điện hoạt động như thế nào?
V. Liên hệ & tư vấn
TB Hydro Việt Nam cung cấp và lắp đặt van đĩa cho các dự án thủy điện, điều khiển đóng mở bằng thủy lực hoặc bằng đối trọng, với nhiều kích cỡ, đường kính và cột nước đáp ứng quy mô và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án. Bên cạnh đó, công ty giới thiệu van cổng gang nối bích Kitz DN50 JIS 10K và van bi tay Kitz inox DN15, DN20 Type 600 (4,12 MPa). Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn hoặc báo giá, vui lòng liên hệ TB Hydro Việt Nam để được hỗ trợ.
- Hotline: 0984250964
- Email: [email protected]
- Website: tbhydrovietnam.com
- Fanpage: TB Hydro Việt Nam
- Địa chỉ: Số 345A khu Park River, khu đô thị Ecopark, Xã Phụng Công, Tỉnh Hưng Yên, Việt Nam
