Van đầu vào chính là gì? Van đĩa và van cầu trong thủy điện

Van đầu vào chính (còn gọi là van trước Turbine) là thiết bị an toàn quan trọng, lắp ngay trước tua bin trong các công trình thủy điện, có nhiệm vụ đóng cắt dòng nước khi sửa chữa hoặc xử lý sự cố. Trong bài viết tua bin Francis đã đăng trước đó, van đầu vào chính được nhắc đến như một trong các cấu phần chính của tổ máy — bài viết này làm rõ vai trò và 2 loại van phổ biến nhất: van đĩa và van cầu, cùng các van phụ trợ công ty đang cung cấp.

Van đầu vào chính là gì?

Van đầu vào chính là van lắp trên đường ống áp lực, ngay trước buồng xoắn của tua bin. Với các nhà máy dùng buồng xoắn thép, van trước Turbine được dùng để đóng mở khi sửa chữa cũng như khi có sự cố. Van này yêu cầu chịu áp cao và đóng nhanh để tránh hiện tượng tổ máy bị quay lồng gây hư hỏng thiết bị khi sự cố xảy ra.

Van đĩa và van cầu — hai loại van trước Turbine phổ biến

Van trước Turbine thường có 2 loại: van đĩa và van cầu, mỗi loại có cấu tạo, ưu nhược điểm và phạm vi ứng dụng riêng.

Van cầu

Van cầu có cấu tạo phức tạp hơn van đĩa, với bộ phận đóng mở dạng cầu giúp dòng nước đi qua van theo đường ít bị cản trở, nhờ đó van cầu vận hành ổn định và tổn thất cột nước qua van thấp — đây là ưu điểm kỹ thuật quan trọng với các công trình cần tối ưu hiệu suất phát điện.

Tuy nhiên, chính cấu tạo phức tạp này khiến van cầu có giá thành rất cao so với van đĩa cùng kích cỡ. Vì vậy, van cầu thường ít được sử dụng trên thực tế, hoặc chỉ được lựa chọn tại các nhà máy quy mô nhỏ, hoặc những công trình có yêu cầu kỹ thuật cao, nơi tổn thất cột nước thấp quan trọng hơn chi phí đầu tư ban đầu.

Van đĩa

Van đĩa có cấu tạo đơn giản hơn van cầu, với bộ phận đĩa van nằm trực tiếp trong lòng van để đóng cắt dòng nước. Do đĩa van nằm trực tiếp trong lòng van, tổn thất cột nước qua van đĩa khá lớn so với van cầu, vì dòng nước bị cản trở thủy lực nhiều hơn khi đi qua.

Đổi lại, van đĩa dễ vận hành, dễ bảo dưỡng và sửa chữa hơn van cầu, nên được sử dụng khá rộng rãi trong các nhà máy thủy điện hiện nay — đặc biệt phù hợp với các nhà máy dùng buồng xoắn thép, nơi van trước Turbine cần đóng mở thường xuyên khi sửa chữa hoặc xử lý sự cố.

Về cấu tạo, van đĩa được thiết kế với chất liệu có độ bền cao, chắc chắn và chống ăn mòn, phù hợp với điều kiện vận hành liên tục trong môi trường nước. Cơ chế mở/đóng bằng đối trọng giúp van có thể vận hành tự động hoặc điều khiển bằng tay, tương tự như van bướm ở vị trí cửa van. Thiết kế này giúp hệ thống tại cửa van hoạt động không gây ra tiếng ồn — một yếu tố được chú trọng trong vận hành nhà máy hiện đại.

So sánh nhanh 2 loại van đầu vào chính

Van đĩa mà TB Hydro Việt Nam cung cấp: công ty đã cung cấp cho nhiều nhà máy thủy điện van đĩa với nhiều kích cỡ khác nhau, được điều khiển đóng mở bằng thủy lực và bằng đối trọng. Đường kính và cột nước đáp ứng theo quy mô và yêu cầu kỹ thuật của từng dự án, sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế.

>>> Xem thêm: Servomotor là gì? Cấu tạo động cơ servomotor cho hệ thống điều tốc

Các van phụ trợ liên quan

Ngoài van đầu vào chính là van đĩa cho van trước Turbine, TB Hydro Việt Nam còn cung cấp các loại van phụ trợ dùng trong hệ thống đường ống của nhà máy thủy điện, như van cổng nối bích (gate valve) và van bi (ball valve) các cỡ, thương hiệu Kitz — thường dùng cho các vị trí đường ống phụ, hệ thống đo lường hoặc cách ly cục bộ, không thay thế vai trò của van trước Turbine.

Lưu ý khi vận hành và bảo trì van đầu vào chính

• Rò rỉ qua gioăng làm kín: theo thời gian vận hành, gioăng/phớt làm kín có thể bị mòn, gây rò rỉ nước khi van đóng.
• Kẹt cơ cấu đóng mở: do cặn bẩn, ăn mòn tại trục van hoặc bộ truyền động đối trọng/thủy lực, ảnh hưởng đến thời gian đóng van trong tình huống khẩn cấp.
• Mòn bề mặt đĩa van: do dòng nước có lẫn cát hoặc va đập khi đóng mở nhiều lần.

Vì van đầu vào chính liên quan trực tiếp đến an toàn vận hành, việc kiểm tra định kỳ thời gian đóng van, độ kín và tình trạng cơ cấu truyền động cần được thực hiện nghiêm túc theo quy trình bảo trì của nhà máy.

Quý khách hàng có nhu cầu tư vấn hoặc nhận báo giá van đĩa, van cầu và các van phụ trợ cho công trình thủy điện, vui lòng liên hệ TB Hydro Việt Nam để được hỗ trợ:

• Hotline: 0984250964
• Email: [email protected]
• Website: tbhydrovietnam.com
• Fanpage: TB Hydro Việt Nam
• Địa chỉ: Số 345A khu Park River, khu đô thị Ecopark, Xã Phụng Công, Tỉnh Hưng Yên, Việt Nam